Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

60 lat z Polską w sercu. Wyjątkowy jubileusz Polish Arts and Culture Foundation w Kalifornii

Kalifornia
30 sierpnia 2026

W sobotę, 29 sierpnia 2026 roku, w Oakland odbyły się uroczyste obchody 60-lecia The Polish Arts and Culture Foundation (PACF). Organizacja od 1966 roku promuje polską kulturę, historię i dziedzictwo w San Francisco Bay Area, zapisując przez sześć dekad niezwykle ważną kartę w historii miejscowej Polonii.

Jubileusz nad zatoką

Uroczysty „Celebratory Luncheon” odbył się w Scott’s Restaurant przy Jack London Square w Oakland. W eleganckiej scenerii z widokiem na zatokę spotkali się przyjaciele, sympatycy oraz osoby od lat związane z działalnością fundacji.

Była to przede wszystkim okazja do wspomnień. Podczas spotkania przywoływano wiele osobistych historii i wspólnych przeżyć związanych z działalnością fundacji. Goście mogli również obejrzeć pokaz slajdów ze zdjęciami dokumentującymi najważniejsze wydarzenia, spotkania i inicjatywy PACF na przestrzeni lat.

Szczególną atmosferę tworzyło udekorowane pamiątkami rodzinnymi pomieszczenie. Wśród zgromadzonych przedmiotów znalazły się obrazy, fotografie, wycinki z gazet oraz inne rodzinne pamiątki, które przypominały o historii fundacji i ludziach zaangażowanych w jej działalność.

Na fortepianie wykonywano utwory muzyczne, między innymi kompozycje Fryderyka Chopina, co dodatkowo podkreślało polski charakter uroczystości.

Jubileusz w wyjątkowym dniu

Uroczyste przyjęcie z okazji 60-lecia The Polish Arts and Culture Foundation zorganizowała Caria Tomczykowska, córka założycielki fundacji Wandy Tomczykowskiej. Data spotkania miała szczególne, osobiste znaczenie – jubileusz odbył się w 105. rocznicę urodzin Wandy Tomczykowskiej. W ten sposób świętowanie sześciu dekad działalności PACF stało się jednocześnie hołdem dla jej założycielki, jej dorobku oraz życia poświęconego promocji polskiej kultury i dziedzictwa w Stanach Zjednoczonych.

Archiwalne zdjęcie z obchodów 3 Maja w 1960 roku – Wanda Tomczykowska z córką Carią Tomczykowską:

Wszystko zaczęło się w 1966 roku

The Polish Arts and Culture Foundation powstała w 1966 roku z inicjatywy Wandy Tomczykowskiej, przy współudziale m.in. profesora UC Berkeley Petera Dale’a Scotta. Jednym z impulsów do utworzenia organizacji były obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego.

W czasach, gdy na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych nie funkcjonował jeszcze polski konsulat, PACF stała się jednym z ważnych ośrodków promocji polskiej kultury i historii.

Przez kolejne dekady fundacja organizowała wykłady w szkołach i na uniwersytetach, wystawy, bale, festiwale oraz wydarzenia kulturalne. Jej działalność docierała zarówno do Polonii, jak i Amerykanów zainteresowanych Polską.

Fundacja współpracowała także z przedstawicielami polskiej dyplomacji i gościła wybitne postacie związane z Polską, w tym polskich prezydentów oraz św. Jana Pawła II.

Od wyjazdów do Polski po pomoc w czasach „Solidarności”

Historia PACF jest jednocześnie częścią historii Polonii w Bay Area. Pod koniec lat 60. i w latach 70. organizacja koordynowała wyjazdy turystyczne do Polski. W okresie „Solidarności” angażowała się natomiast w pomoc osobom przybywającym z Polski do Stanów Zjednoczonych.

Ważnym elementem działalności była również współpraca akademicka pomiędzy polskimi uczelniami i środowiskiem amerykańskim. Dla wielu uczestników takich programów możliwość nauki, wymiany doświadczeń i nawiązywania międzynarodowych kontaktów miała ogromne znaczenie dla dalszej kariery.

Tysiące książek, plakatów i bezcenne archiwa

Sześć dekad działalności pozostawiło po sobie imponujące zbiory. Archiwa PACF zawierają dokumenty i fotografie związane z historią Polonii w San Francisco Bay Area, w tym materiały sięgające początku XX wieku.

Fundacja zgromadziła również około 5 tys. książek, 700 plakatów oraz 250 obrazów. To kolekcja, która sama mogłaby stanowić podstawę działalności muzeum, biblioteki i galerii poświęconych polskiej kulturze.

Jednym z największych przedsięwzięć w historii organizacji była prezentowana około 20 lat temu w Legion of Honor w San Francisco wystawa „Leonardo da Vinci and the Splendor of Poland”. Do Kalifornii sprowadzono wówczas 75 dzieł, a wystawę w ciągu dziesięciu tygodni zobaczyło ponad 200 tys. osób. Była to wyjątkowa okazja do zaprezentowania amerykańskiej publiczności polskiego dziedzictwa artystycznego na niespotykaną wcześniej w regionie skalę.

Wyjątkowe nagranie z 1990 roku

Mamy również wyjątkowy materiał archiwalny z 1990 roku, dokumentujący Annual Polonaise Ball. Na nagraniu można zobaczyć fragmenty tego wydarzenia oraz wywiady z Wandą Tomczykowską i innymi przedstawicielami Polonii z San Francisco Bay Area. To niezwykła podróż w czasie i możliwość zobaczenia osób, które przed laty aktywnie tworzyły polskie życie kulturalne w północnej Kalifornii.

Przyszłość należy do kolejnego pokolenia

Podczas dzisiejszego jubileuszu nie tylko wspominano minione sześć dekad, ale również mówiono o przyszłości. Caria Tomczykowska zwróciła uwagę na nowe pokolenie Polaków, które będzie kontynuowało promocję polskiej kultury, nauki i historii w Stanach Zjednoczonych. To szczególnie ważne w San Francisco Bay Area – jednym z najbardziej różnorodnych kulturowo regionów USA, w którym Polonia od dziesięcioleci pozostawia swój ślad.

Po 60 latach przesłanie Polish Arts and Culture Foundation pozostaje niezmienne: pokazywać światu to, co w Polsce najlepsze, pamiętać o własnych korzeniach i przekazywać polskie dziedzictwo kolejnym pokoleniom.

Vivat Polonia!

Zdjęcia: Maureen Mroczek Morris


Dodaj komentarz